دورهمی کنکوریهاقبل از بازی داخل کلاس، این چهار قانون را بگویید
بازی خوب قرار نیست کلاس را به هم بریزد یا کسی را جلوی جمع معذب کند. پیش از شروع، زمان و محدوده را با معلم هماهنگ کنید.
- صدای گفت‌وگو: فقط صاحب نوبت با صدای معمولی حرف می‌زند؛ فریاد امتیاز ندارد.
- انتخاب آزاد: اجرای تک‌نفره اجباری نیست و هرکس می‌تواند داور یا زمان‌سنج باشد.
- موضوع امن: ظاهر، نمره، خانواده، لهجه و اشتباه واقعی هم‌کلاسی‌ها وارد بازی نمی‌شود.
- پایان مشخص: از ابتدا بگویید بازی چند دور یا چند دقیقه است؛ با زنگ یا ورود معلم همان لحظه تمام می‌شود.
۱۲ بازی کلاسی بدون وسیله با روش اجرا
این بازی‌ها برای داخل کلاس انتخاب شده‌اند؛ بیشترشان نشسته اجرا می‌شوند و ۳ تا ۱۰ دقیقه زمان می‌خواهند. برای هر بازی، تعداد نفرات و نقطهٔ پایان روشن است.
۱. شمارش بی‌نوبت
۵ تا ۳۰ نفر، ۳ تا ۵ دقیقه: گروه از ۱ تا ۲۰ می‌شمارد، بدون اینکه ترتیب افراد معلوم باشد. اگر دو نفر هم‌زمان حرف زدند یا عددی جا افتاد، شمارش از ۱ آغاز می‌شود. رسیدن به ۲۰ پایان بازی است.
۲. بله و نه ممنوع
گروه‌های ۴ تا ۶ نفره، ۵ دقیقه: یک نفر در ۳۰ ثانیه سؤال‌های سریع می‌پرسد و نفر مقابل نباید «بله»، «نه» یا حرکت سر به معنی آن‌ها را به کار ببرد. با گفتن واژهٔ ممنوع، نفر بعدی وارد می‌شود؛ بعد از یک دور کامل، بازی تمام است.
۳. داستان زنجیره‌ای یک‌جمله‌ای
۴ تا ۱۰ نفر، ۵ دقیقه: نفر اول می‌گوید: «صبح که وارد کلاس شدیم، روی تخته یک نقشه بود.» هر نفر فقط یک جملهٔ مرتبط اضافه می‌کند. داستان پس از دو دور یا با جمله‌ای که مجری با «و بالاخره…» شروع می‌کند، تمام می‌شود.
۴. سه سرنخ و یک واژه
دو گروه، ۵ تا ۸ دقیقه: نماینده یک واژهٔ مدرسه‌ای در ذهن می‌گیرد و سه سرنخ از کلی به دقیق می‌دهد؛ مثل «در کلاس هست، صدا ندارد، روی آن می‌نویسیم». هر گروه پس از هر سرنخ فقط یک حدس دارد. پنج واژه پایان بازی است.
۵. فرمان برعکس
۵ نفر به بالا، ۳ دقیقه: «بالا» یعنی دست‌ها پایین، «راست» یعنی نگاه به چپ، «باز» یعنی مشت بسته و «آرام» یعنی یک ضربهٔ انگشت روی میز. هدف، انجام ۱۰ فرمان پیاپی بدون اشتباه است؛ حذف بازیکن نداریم.
۶. دسته‌بندی با حرف آخر
گروه‌های ۴ تا ۸ نفره، ۵ دقیقه: دسته‌ای مثل خوراکی، شهر یا وسیلهٔ مدرسه انتخاب کنید. هر نفر با حرف آخر واژهٔ قبلی، واژه‌ای تازه از همان دسته می‌سازد. تکرار ممنوع و فرصت هر نفر پنج ثانیه است؛ دو دور پایان بازی است.
۷. رهبر پنهان حرکت
۸ نفر به بالا، ۵ دقیقه: یک داوطلب چشم‌هایش را می‌بندد و گروه رهبر را انتخاب می‌کند. رهبر حرکت‌های کوچک و نشسته مثل ضربهٔ آرام انگشت یا تغییر حالت دست را عوض می‌کند و دیگران تقلید می‌کنند. داوطلب سه حدس برای پیداکردن او دارد.
۸. حافظهٔ جمله
۴ تا ۱۲ نفر، ۵ دقیقه: نفر اول می‌گوید: «برای اردوی خیالی کلاس، یک بطری آب می‌برم.» نفر بعد جمله را تکرار و یک چیز اضافه می‌کند. پس از یک دور کامل یا اولین اشتباه، رکورد گروه ثبت می‌شود؛ کسی حذف نمی‌شود.
۹. کلمهٔ ممنوع راوی
گروه‌های ۴ نفره، ۶ دقیقه: موضوعی مثل «زنگ تفریح» و واژهٔ ممنوعی مثل «مدرسه» انتخاب کنید. هر نفر ۳۰ ثانیه دربارهٔ موضوع حرف می‌زند، بدون گفتن واژهٔ ممنوع. وقتی همه یک نوبت بازی کردند، پایان است.
۱۰. پانتومیم موقعیت مدرسه
دو گروه، ۸ دقیقه: اجراکننده موقعیتی مثل «پیداکردن خودکار گمشده» یا «بازشدن ناگهانی کیف» را بازی می‌کند؛ نام و رفتار فرد واقعی تقلید نمی‌شود. هر اجرا ۳۰ ثانیه و هر گروه دو حدس دارد؛ چهار اجرا بازی را کامل می‌کند.
۱۱. خبر خوب یک‌خطی
گروه‌های ۳ تا ۵ نفره، ۵ دقیقه: هر گروه یک تیتر خیالی و بامزه برای بهترشدن مدرسه می‌سازد؛ مثل «زمان زنگ تفریح با رأی بچه‌ها دو دقیقه بیشتر شد». تیتر فقط یک جمله و بدون اشاره به شخص واقعی است.
۱۲. سؤال پنج‌ثانیه‌ای
۴ نفر به بالا، ۵ دقیقه: مجری سؤال‌هایی می‌پرسد که سه جواب کوتاه می‌خواهند: «سه چیز داخل جامدادی» یا «سه صدای مدرسه». بازیکن پنج ثانیه فرصت دارد و پنج سؤال پایان هر دور است. نمونه‌های بیشتر در سؤال‌های خنده‌دار دانش‌آموزی آمده است.
کدام بازی گروهی داخل کلاس مناسب‌تر است؟
| موقعیت | انتخاب پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| فقط ۳ دقیقه وقت دارید | شمارش بی‌نوبت | توضیح کوتاه و پایان فوری دارد |
| کلاس باید آرام بماند | رهبر پنهان | با حرکت کوچک و صدای کم اجرا می‌شود |
| جمع هنوز صمیمی نیست | سه سرنخ و یک واژه | به اطلاعات شخصی نیاز ندارد |
| گروه پرانرژی است | بله و نه ممنوع | ریتم تند دارد اما نشسته می‌ماند |
| هدف همکاری است | داستان زنجیره‌ای | هر نفر کار نفر قبل را ادامه می‌دهد |
فرق با بازی زنگ تفریح و یخ‌شکن: این ۱۲ بازی برای سرگرمی کنار نیمکت، صدای کنترل‌شده و زمان کوتاه داخل کلاس طراحی شده‌اند. اگر اعضای کلاس هنوز نام هم را نمی‌دانند، بازی‌های یخ‌شکن و آشنایی دانش‌آموزان انتخاب دقیق‌تری است؛ برای فضای بازتر هم بازی‌های کلامی زنگ تفریح را ببینید.
برنامهٔ آمادهٔ ۱۵ دقیقه‌ای
- دقیقهٔ ۰ تا ۲: اجازه، چهار قانون و پایان دقیق را توضیح دهید.
- دقیقهٔ ۲ تا ۶: شمارش بی‌نوبت را تا رسیدن به ۱۵ اجرا کنید.
- دقیقهٔ ۶ تا ۱۲: گروه‌های کوچک یک دور بله و نه ممنوع بازی کنند.
- دقیقهٔ ۱۲ تا ۱۴: هر گروه یک تیتر «خبر خوب کلاس» بسازد.
- دقیقهٔ ۱۴ تا ۱۵: توجه کلاس به حالت عادی برگردد.
چک‌لیست بازی کلاسی بدون وسیله
- معلم با زمان و نوع بازی موافق است.
- میز و صندلی جابه‌جا نمی‌شود و راه عبور باز می‌ماند.
- زمان، تعداد دور و علامت پایان از قبل معلوم است.
- گروه‌ها کوچک‌اند تا همه فرصت مشارکت داشته باشند.
- کسی به اجرای فردی یا پاسخ شخصی مجبور نیست.
- اشتباه باعث حذف طولانی نمی‌شود.
- نام و ویژگی آدم‌های واقعی موضوع تقلید یا شوخی نیست.
- یک دقیقهٔ آخر برای آرام‌شدن کنار گذاشته شده است.
جمع‌بندی
یک بازی کلاسی بدون وسیله وقتی خوب پیش می‌رود که توضیحش کوتاه، صدایش کنترل‌شده و پایانش روشن باشد. برای شروع «شمارش بی‌نوبت»، برای خنده «بله و نه ممنوع» و برای همکاری «داستان زنجیره‌ای» را امتحان کنید. برای برنامه‌ای طولانی‌تر، از ایده‌های روز دانش‌آموز و برنامهٔ جشن کلاسی هم کمک بگیرید.